हरितालिका तीजको मुख्य दिन आज भदौ २९ गते देशभर तीजको उल्लास छाएको छ। तीजको अवसरमा हरेक वर्ष नयाँ–नयाँ गीत सार्वजनिक हुने गरे पनि यसपटक पनि पुराना सदाबहार गीतमै नाच्ने र गुनगुनाउनेको आकर्षण देखिएको छ।

तीजलाई लक्षित गरेर हरेक वर्ष ठूलो संख्यामा गीत बजारमा आउने गर्छन्। विगतका वर्षमा तीजको समयमा सयौँ नयाँ गीत सार्वजनिक हुने गरे पनि तीमध्ये निकै कम गीतले मात्र लामो समयसम्म दर्शक–श्रोताको मनमा स्थान बनाउन सकेका छन्। धेरै नयाँ गीत एक सिजन चर्चामा आएर अर्को वर्षसम्म पुग्दा ओझेलमा पर्ने गरेका छन्।

तर दशकौँअघि सार्वजनिक भएका केही तीज गीतको लोकप्रियता भने अहिले पनि उस्तै छ। तीजको माहोल सुरु भएसँगै ‘तीजको लहर आयो बरिलै’, ‘चिटिक्कै भाछु रे’, ‘लरक्कै लर्कियो रातो सारी’, ‘यो तीजमा ढल्केरै नाचिन्छ’ तथा ‘हाई मेरो फरिया’ लगायतका गीतमा अहिले पनि महिला तथा युवतीहरू नाचिरहेका देखिन्छन्।

पुराना गीत लोकप्रिय हुनुमा त्यसमा समेटिएको मौलिकता, सरल शब्द, सहज लय र तत्कालीन नेपाली समाजको जीवनशैलीलाई प्रमुख कारण मानिन्छ। विगतका तीज गीतमा माइतीको सम्झना, चेलीका दुःख–पीडा, पारिवारिक सम्बन्ध र सामाजिक अवस्थाका विषयलाई गीतमार्फत प्रस्तुत गरिन्थ्यो।

पछिल्लो समय भने तीज गीतको स्वरूपमा ठूलो परिवर्तन आएको छ। सामाजिक सञ्जालमा भ्युज बढाउने, छोटो भिडियोमा भाइरल हुने र स्टेज कार्यक्रममा बढी चल्ने उद्देश्यले गीत निर्माण गर्ने प्रवृत्ति बढेको कलाकार तथा संगीत क्षेत्रका जानकारहरूको बुझाइ छ।

नयाँ गीत सार्वजनिक हुने क्रम बढे पनि सबै गीत दर्शकको स्मरणमा बस्न नसक्नुको एउटा कारण मौलिकता र विषयवस्तुको गहिराइको कमी रहेको बताइन्छ। कतिपय गीत तीजको सांस्कृतिक पक्षभन्दा मनोरञ्जन र भाइरल सामग्रीमा बढी केन्द्रित हुँदा केही समय चर्चामा आए पनि दीर्घकालीन प्रभाव पार्न नसकेको देखिन्छ।

यद्यपि नयाँ पुस्ताका कलाकारहरूले पनि तीजको बदलिँदो परिवेशलाई गीतमार्फत प्रस्तुत गर्ने प्रयास गरिरहेका छन्। महिलाको बदलिँदो सामाजिक अवस्था, स्वतन्त्रता, पारिवारिक सम्बन्ध र समसामयिक विषयलाई समेटेर नयाँ शैलीका गीत आउने क्रम पनि बढेको छ।

तीजको मुख्य दिन आज देशका विभिन्न स्थानमा महिलाहरू समूह बनाएर नाचगान तथा सांस्कृतिक कार्यक्रममा सहभागी भइरहेका छन्। रातो सारी, चुरा, पोते तथा विभिन्न गरगहनामा सजिएका महिलाहरू तीजका गीतमा रमाइरहेका दृश्य सामाजिक सञ्जालमा समेत व्यापक देखिएका छन्।

तीजका गीतमा समयसँगै शैली र प्रस्तुति परिवर्तन भए पनि पुराना गीतप्रतिको आकर्षणले एउटा तथ्य भने देखाउँछ—गीत लोकप्रिय बनाउन केवल भ्युज र भाइरल प्रवृत्ति पर्याप्त हुँदैन। शब्द, संगीत, मौलिकता र समाजसँग जोडिएको भावनाले नै कुनै सिर्जनालाई लामो समयसम्म जीवित राख्न सक्छ।

यसैकारण तीजको मुख्य दिनमा नयाँ गीतहरूको भीडबीच पनि पुराना सदाबहार गीतहरू नै धेरैको रोजाइमा पर्ने गरेका छन्। नयाँ पुस्ताले समेत ती गीतमा नाच्दै र गुनगुनाउँदै तीजको सांस्कृतिक र सांगीतिक परम्परालाई निरन्तरता दिइरहेको छ।