नेपाली मौलिक लोकसंस्कृति, परम्परा र लोकदोहोरी संगीतको संरक्षण तथा प्रवर्द्धन गर्ने उद्देश्यसहित लोकसंगीतमा आधारित रियालिटी शो ‘लोक दोहोरी च्याम्पियन’ प्रसारण सुरु भएको छ । देशका विभिन्न भूभागमा लुकेर रहेका प्रतिभालाई राष्ट्रिय स्तरको मञ्च प्रदान गर्ने लक्ष्यसहित सुरु गरिएको यस कार्यक्रमले नेपाली लोकदोहोरी संगीतको विकास, विस्तार र नयाँ प्रतिभाको पहिचानमा महत्वपूर्ण योगदान पुर्‍याउने अपेक्षा गरिएको छ ।

नेपालको लोकसंगीत मनोरञ्जनको माध्यम मात्र नभई नेपाली समाजको मौलिक पहिचान, रहनसहन, भाषा, संस्कृति र परम्पराको अभिन्न हिस्सा हो । विभिन्न जातजाति, समुदाय र भौगोलिक क्षेत्रअनुसार फरक–फरक भाका, लय र शैलीमा प्रस्तुत हुँदै आएको लोकसंगीतलाई नयाँ पुस्तासम्म पुर्‍याउनु आजको आवश्यकता बनेको छ । यही आवश्यकतालाई मध्यनजर गर्दै ‘लोक दोहोरी च्याम्पियन’ले देशका कुना–काप्चामा रहेका प्रतिभाशाली गायकगायिकालाई आफ्नो कला प्रस्तुत गर्ने अवसर प्रदान गर्ने लक्ष्य लिएको छ ।

यस प्रतियोगितामा देशका विभिन्न प्रदेश तथा क्षेत्रबाट सहभागी हुने प्रतिस्पर्धीहरूले आफ्नै मौलिक भाषा, स्थानीय भाका र क्षेत्रीय सांगीतिक शैलीमा प्रस्तुति दिनेछन् । ग्रामीण बस्तीमा सीमित रहेका प्रतिभालाई राष्ट्रिय मञ्चसम्म ल्याउने तथा नेपाली लोकदोहोरी संगीतमा नयाँ पुस्ताको आकर्षण बढाउने कार्यक्रमको मुख्य उद्देश्य रहेको छ । परम्परागत लोकभाकादेखि आधुनिक शैलीमा प्रस्तुत गरिने लोकसंगीतसम्मलाई समेट्दै कार्यक्रमले नेपाली सांगीतिक विविधताको प्रतिनिधित्व गर्ने अपेक्षा गरिएको छ ।

‘लोक दोहोरी च्याम्पियन’मा वरिष्ठ लोकदोहोरी गायक पुरुषोत्तम न्यौपाने, गायिका रीता थापा मगर, लोकप्रिय लोकदोहोरी गायक पशुपति शर्मा र गायक अमृत खाती निर्णायकका रूपमा रहेका छन् । लोकसंगीतको क्षेत्रमा लामो अनुभव र योगदान पुर्‍याएका निर्णायकहरूले प्रतिस्पर्धीहरूको गायन क्षमता, स्वर, लय, प्रस्तुति र मौलिकताको मूल्याङ्कन गर्नेछन् ।

कार्यक्रमको निर्देशन तथा सञ्चालन माधव राज खरेलले गरेका छन् भने दिनेश काफ्ले र इब्सल सञ्ज्यालले पनि प्रस्तोताका रूपमा जिम्मेवारी सम्हालेका छन् । कार्यक्रमको अवधारणा तथा परियोजना प्रमुख अनुपम गौतम शर्माले सम्हालेका छन् । यसैगरी कार्यक्रमका निर्माता तेन्जिङ शेर्पा र कार्यकारी निर्माता अमृत खाती रहेका छन् ।

आरजीओएन स्टुडियो प्रालिद्वारा व्यवस्थापन गरिएको कार्यक्रमको पोस्ट प्रोडक्सन पनि आरजीओएन स्टुडियो प्रालिले नै गरेको छ । पोस्ट प्रोडक्सन प्रमुख अनुपम गौतम शर्मा रहेका छन् भने सम्पादनको जिम्मेवारी शिव पराजुली र आयुषा गौतमले सम्हालेका छन् । कार्यक्रमको संगीत निर्देशन राजु ढकालले गरेका छन् भने शिव हमाल मेन्टरका रूपमा जोडिएका छन् । यसैगरी कोरियोग्राफी उदीराम खड्काले गरेका छन् ।

कार्यक्रमलाई आकर्षक र व्यवस्थित बनाउन छायांकन, ध्वनि, प्रकाश, मञ्च व्यवस्थापन तथा संगीत संयोजनमा विभिन्न प्राविधिक र सांगीतिक समूहले काम गरेका छन् । ‘हाम्रो मौलिक ब्यान्ड’ले प्रतियोगितामा सांगीतिक साथ दिनेछ । कार्यक्रमको थिम म्युजिक सञ्जय श्रीपाल तथा मुर्चुङ्गा स्टुडियोसँग सम्बन्धित रहेको छ । यसले प्रतियोगितालाई मनोरञ्जनात्मक मात्र नभई नेपाली मौलिक सांगीतिक पहिचानसँग जोड्ने प्रयास गरेको छ ।

नेपालका विभिन्न क्षेत्रमा प्रचलित लोकभाका, स्थानीय भाषाशैली तथा सांस्कृतिक परम्परालाई एउटै मञ्चमा प्रस्तुत गर्ने अवधारणाले ‘लोक दोहोरी च्याम्पियन’लाई अन्य सांगीतिक कार्यक्रमभन्दा फरक पहिचान दिने अपेक्षा गरिएको छ । विशेषगरी गाउँघरमा प्रतिभा भएर पनि उचित अवसर नपाएका गायकगायिकाका लागि यस्तो मञ्च आफ्नो क्षमता देखाउने अवसर बन्न सक्छ । प्रतियोगितामार्फत नयाँ कलाकारले दर्शक तथा श्रोतामाझ परिचित हुने र नेपाली लोकसंगीतको क्षेत्रमा आफ्नो स्थान बनाउने सम्भावना पनि रहनेछ ।

पछिल्लो समय आधुनिक संगीत, डिजिटल प्लेटफर्म र सामाजिक सञ्जालको प्रभाव बढ्दै जाँदा परम्परागत लोकभाकालाई नयाँ पुस्तासम्म पुर्‍याउनु चुनौतीपूर्ण बन्दै गएको छ । यस्तो अवस्थामा मौलिक लोकदोहोरीलाई प्राथमिकता दिँदै प्रतिभाको खोजी गर्ने कार्यक्रमले सांस्कृतिक सम्पदाको संरक्षणमा सकारात्मक भूमिका खेल्न सक्छ । लोकसंगीतमा रहेका विभिन्न क्षेत्रीय शैली, भाका र भाषालाई सम्मान गर्दै प्रस्तुत गरिने यस्ता कार्यक्रमले नेपालको सांस्कृतिक विविधतालाई राष्ट्रिय स्तरमा चिनाउनसमेत मद्दत पुर्‍याउने अपेक्षा गरिएको छ ।

‘लोक दोहोरी च्याम्पियन’ले नयाँ प्रतिभाको खोजी, पुराना मौलिक भाकाको संरक्षण र लोकसंगीतप्रतिको आकर्षण बढाउने लक्ष्य राखेको छ । प्रतिस्पर्धीहरूको गायन क्षमता, सांगीतिक प्रस्तुति र मौलिकताबीच हुने प्रतिस्पर्धाले दर्शकलाई मनोरञ्जन प्रदान गर्नुका साथै नेपाली लोकदोहोरीको भविष्यका लागि नयाँ सम्भावनाका ढोका खोल्ने विश्वास गरिएको छ ।

नेपाली लोकसंगीतको मौलिकता जोगाउँदै प्रतिभालाई राष्ट्रिय पहिचान दिलाउने उद्देश्य बोकेको ‘लोक दोहोरी च्याम्पियन’को प्रसारणसँगै लोकदोहोरीप्रेमी दर्शक तथा श्रोतामाझ कार्यक्रमले कस्तो प्रभाव पार्छ भन्ने चासो बढेको छ । देशभरका प्रतिभालाई एउटै मञ्चमा जोड्ने यसको प्रयासले नेपाली लोकसंगीतको संरक्षण, विकास र प्रवर्द्धनमा कस्तो योगदान पुर्‍याउँछ भन्ने कुरा आगामी प्रस्तुतिहरूले देखाउनेछन् ।