वर्षौँअघि बनेका नेपाली चलचित्रलाई पुनः ठूलो पर्दामा ल्याउँदा दर्शक आउलान् कि नआउलान् भन्ने जिज्ञासा धेरैमा थियो। तर सात दिनपछि त्यसको उत्तर कुनै औपचारिक घोषणाले होइन, लगातार भरिएका हल र दर्शकको उत्साहले दिएको छ।

चलचित्र विकास बोर्डले आयोजना गरेको ऐतिहासिक नेपाली चलचित्र प्रदर्शन शृंखला ‘ओल्ड इज गोल्ड’ बुधबार **‘जीवनरेखा’**को प्रदर्शनसँगै सम्पन्न भएको छ। सात दिनसम्म चलेको यस कार्यक्रममा नेपाली सिनेमाका विभिन्न कालखण्ड प्रतिनिधित्व गर्ने दस क्लासिक चलचित्र ठूलो पर्दामा पुनः प्रदर्शन गरिए।

अन्तिम दिन ‘बदलिँदो आकाश’ र ‘जीवनरेखा’ प्रदर्शन गरिएका थिए। दुवै चलचित्रमा दर्शकको उल्लेख्य उपस्थिति रह्यो। ‘जीवनरेखा’को अन्तिम शो सकिएसँगै नेपाली चलचित्र इतिहाससँग जोडिएको यो विशेष यात्रा औपचारिक रूपमा टुंगिएको हो।

समापन समारोहमा वरिष्ठ कलाकार शिव श्रेष्ठ, सन्तोष पन्त, हरिहर शर्मा, शकुन्तला शर्मा, टिका पहारी, सुष्मा शाही, निर्देशक लक्ष्मीनाथ शर्मा तथा नेपाली चलचित्र क्षेत्रकी पहिलो व्यावसायिक हेयर ड्रेसर प्रभा ढकाललगायत विशिष्ट चलचित्रकर्मी उपस्थित थिए।

कार्यक्रमको सबैभन्दा भावुक र सांकेतिक क्षण भने पुरानो पुस्ताका चलचित्रकर्मीले नयाँ पुस्ताका चलचित्रकर्मीलाई खादा ओढाएर आशीर्वाद दिएको दृश्य बन्यो। त्यसले नेपाली सिनेमाको पुस्तान्तरणलाई प्रत्यक्ष रूपमा अभिव्यक्त गर्‍यो।

समापन कार्यक्रममा समकालीन चर्चित चलचित्र **‘गौँथली’**सँग सम्बन्धित टोली पनि सहभागी थियो। प्रमुख कलाकार अरुण क्षेत्री र सिम्रन खड्का, निर्देशक डा. कपिल रिजाल तथा निर्माता सुमन गिरी कार्यक्रममा उपस्थित थिए।

आशीर्वाद आदान–प्रदानको क्रममा नेपाली चलचित्रकी प्रथम अभिनेत्री भुवन चन्दले सिम्रन खड्कालाई, वरिष्ठ अभिनेता शिव श्रेष्ठले अरुण क्षेत्रीलाई, निर्देशक लक्ष्मीनाथ शर्माले डा. कपिल रिजाललाई, वरिष्ठ कलाकार टिका पहारीले निर्माता सुमन गिरीलाई तथा सन्तोष पन्तले वितरक करण क्रेजीलाई खादा ओढाएर शुभकामना दिएका थिए।

त्यो क्षणले कार्यक्रमलाई केवल चलचित्र प्रदर्शनभन्दा धेरै माथि उठायो। पर्दामा ‘जीवनरेखा’ चलिरहेको थियो भने हलभित्र नेपाली सिनेमाको पुरानो पुस्ताले नयाँ पुस्तालाई अनुभव, सद्भाव र आशिर्वाद हस्तान्तरण गरिरहेको थियो।

सात दिनमा प्रदर्शन भएका चलचित्र

‘ओल्ड इज गोल्ड’ अन्तर्गत निम्न चलचित्र प्रदर्शन गरिएका थिएः

• आमा
• सिन्दूर
• परिवर्तन
• के घर के डेरा
• मनको बाँध
• कुमारी
• शान्तिदीप
• हिजो आज भोलि
• बदलिँदो आकाश
• जीवनरेखा

कार्यक्रमको उद्घाटन नेपाली चलचित्रका अग्रज कलाकार भुवन चन्द, चैत्यदेवी सिंह, वसुन्धरा भुसाल र विमला श्रेष्ठले दीप प्रज्वलन गरेर गरेका थिए। चलचित्र विकास बोर्डका अध्यक्ष दिनेश डीसीले पुराना चलचित्र निर्माणको समय, अभिनय शैली र नेपाली सिनेमाको विकासक्रमबारे कलाकारहरूसँग संवाद गरेका थिए।

पहिलो दिनदेखि अन्तिम दिनसम्म हाउसफुल

कार्यक्रमको सुरुवातदेखि नै दर्शकको चाप उल्लेख्य रह्यो। कतिपय शोमा दर्शकले उभिएरै चलचित्र हेर्नुपर्ने अवस्था समेत बन्यो।

• दोस्रो दिन ‘सिन्दूर’ र ‘परिवर्तन’ दुवै शो हाउसफुल भए।
• तेस्रो दिन ‘के घर के डेरा’ र **‘मनको बाँध’**मा पनि हल भरिए।
• त्यसपछि भएका सबै प्रदर्शनमा दर्शकको उत्साह निरन्तर कायम रह्यो।

सात दिनभरको पूर्ण दर्शक सहभागिता नै कार्यक्रमको सबैभन्दा ठूलो सफलता बन्यो।

कलाकार स्वयं हलमा पुगे

‘ओल्ड इज गोल्ड’को विशेषता केवल पुराना चलचित्र प्रदर्शन गर्नु मात्र थिएन। ती चलचित्रसँग प्रत्यक्ष रूपमा जोडिएका कलाकार, निर्देशक र प्राविधिक स्वयं हलमा उपस्थित भएर दर्शकसँगै आफ्ना दशकौँ पुराना सिर्जना हेरे।

कार्यक्रमका विभिन्न दिनमा भुवन चन्द, चैत्यदेवी सिंह, वसुन्धरा भुसाल, शिव श्रेष्ठ, सन्तोष पन्त, हरिहर शर्मा, शकुन्तला शर्मा, टिका पहारी, सुष्मा शाही, शर्मिला मल्ल, पुरन जोशी, लक्ष्मीनाथ शर्मा र प्रभा ढकाललगायत वरिष्ठ चलचित्रकर्मीको उपस्थिति रह्यो।

उनीहरूले चलचित्र निर्माणका तत्कालीन संघर्ष, छायांकनका अनुभव र आफ्नो अभिनय यात्राका रोचक स्मृति दर्शकसँग साझा गरेका थिए। पर्दामा उनीहरूका पुराना चलचित्र चलिरहँदा दर्शकदीर्घामा स्वयं तिनै कलाकार उपस्थित हुनु कार्यक्रमको दुर्लभ आकर्षण बन्यो।

पुरानो पुस्ताका लागि स्मृति, नयाँ पुस्ताका लागि इतिहास

ज्येष्ठ दर्शकका लागि यो कार्यक्रम आफ्नो युवावस्थाका सम्झनासँगको पुनर्मिलन बन्यो भने युवा पुस्ताका लागि नेपाली चलचित्र इतिहासलाई प्रत्यक्ष अनुभूति गर्ने जीवित कक्षा सावित भयो।

डिजिटल प्लेटफर्म, मोबाइल र स्ट्रिमिङको प्रभुत्व बढिरहेको समयमा पनि दशकौँ पुराना नेपाली चलचित्र हेर्न दर्शक हलसम्म पुग्नुले पुरानो नेपाली सिनेमासँगको भावनात्मक र सांस्कृतिक सम्बन्ध अझै बलियो रहेको स्पष्ट देखायो।

यसले एउटा महत्त्वपूर्ण सन्देश पनि दिएको छ— चलचित्र संरक्षण भनेको केवल रिल, अभिलेख वा डिजिटल फाइल सुरक्षित राख्नु मात्र होइन, ती सिर्जनालाई पुनः दर्शकमाझ पुर्‍याउनु पनि हो।

मासिक रूपमा पुराना चलचित्र प्रदर्शन गर्ने घोषणा

कार्यक्रम उद्घाटनकै दिन अध्यक्ष दिनेश डीसीले यस्ता ऐतिहासिक चलचित्र प्रदर्शनलाई सात दिनमै सीमित नराख्ने बताएका थिए।

उनका अनुसार आगामी दिनमा हरेक महिना पुराना तथा ऐतिहासिक नेपाली चलचित्रको विशेष शो आयोजना गरिनेछ, र त्यसबाट प्राप्त रकम चलचित्र कल्याणकारी कोषमा जम्मा गरिनेछ।

सात दिनसम्म देखिएको उत्साहजनक दर्शक सहभागिताले उक्त योजनालाई थप बलियो आधार दिएको छ।

इतिहास, वर्तमान र भविष्यलाई जोड्ने सात दिन

‘ओल्ड इज गोल्ड’को सुरुवात अग्रज कलाकारले दीप प्रज्वलन गरेर गरेका थिए। समापनमा तिनै अग्रजहरूले नयाँ पुस्तालाई खादा ओढाएर आशीर्वाद दिए।

यस अर्थमा यो कार्यक्रम केवल दस पुराना चलचित्रको पुनः प्रदर्शनमा सीमित रहेन। यसले नेपाली चलचित्रको इतिहास, वर्तमान र भविष्यलाई एउटै थलोमा जोड्ने सांस्कृतिक अवसरको रूप लियो।

पहिलो दिन उठेको प्रश्न— पुराना नेपाली चलचित्र हेर्न आजका दर्शक हलसम्म आउँछन् त ? — सात दिनपछि स्पष्ट रूपमा उत्तरित भएको छ। हलमा देखिएको भीडले भनिसकेको छः पुरानो नेपाली सिनेमाको जादु अझै समाप्त भएको छैन।